TGAU

Rydym yn gwybod bod gennych lawer o gwestiynau ynghylch sut y bydd y cymwysterau hyn yn cael eu hasesu yn absenoldeb arholiadau. Bydd yr Holi ac Ateb a ganlyn yn darparu'r atebion a byddwn yn ychwanegu atynt wrth i'r sefyllfa fynd yn ei blaen.

Beth sy'n digwydd gydag arholiadau’r haf eleni?

Cyhoeddodd Llywodraeth Cymru y byddai ysgolion ar gau ar ôl 20 Mawrth ac felly na ellid cynnal arholiadau’r haf.  Bydd dysgwyr a oedd i fod i sefyll eu harholiadau TGAU yr haf hwn yn cael gradd deg i gydnabod eu gwaith.  Bydd trefniadau arferol ar gyfer adrodd mesurau perfformiad Cyfnod Allweddol 4 yn cael eu hatal am eleni.

Sut fydd y penderfyniad i ganslo arholiadau’r haf yn effeithio arnaf i?

Y flaenoriaeth yw sicrhau tegwch i ddysgwyr tra'n dilyn cyngor iechyd y cyhoedd. Cyfrifir y graddau ar gyfer cymwysterau TGAU haf 2020 gan ddefnyddio ystod o dystiolaeth, gan gynnwys graddau asesu canolfannau a pherfformiad mewn asesiadau allanol eraill. Wrth benderfynu sut rydym yn symud ymlaen, bydd y ffocws ar yr hyn sydd yn rhoi’r budd gorau i ddysgwyr, o ran eu lles ar hyn o bryd a'u dilyniant i addysg, hyfforddiant neu gyflogaeth.

A fydd yn rhaid i ni sefyll yr arholiadau yn yr hydref?

Nid yw’n fwriad gennym i ddysgwyr yng Nghymru sefyll eu harholiadau TGAU yn yr hydref.  Yn hytrach, byddant yn cael gradd deg i gydnabod eu gwaith. Dylai'r arholiadau sydd fel arfer yn cael eu cynnal ym mis Tachwedd (TGAU mewn Saesneg Iaith, Mathemateg, Mathemateg-Rhifedd a Chymraeg Iaith) ddigwydd yn ôl yr arfer.

Sut fydd graddau'n cael eu cyfrifo?

Bydd graddau ar gyfer cymwysterau TGAU haf 2020 yn cael eu cyfrifo gan ddefnyddio ystod o dystiolaeth a model safoni ystadegol. Byddant yn seiliedig ar gyfuniad o ffactorau a allai gynnwys marciau am waith a gwblhawyd hyd yma (fel unedau arholiad a safwyd yn 2019) a graddau asesu canolfannau. Bydd graddau asesu canolfannau yn seiliedig ar yr hyn y byddai athrawon yn disgwyl i ddysgwr ei gyflawni ar ddiwedd y cwrs. Mae angen iddynt gynrychioli dyfarniad teg, rhesymol ac wedi'i ystyried yn ofalus o'r radd fwyaf tebygol y gellid ei chyflawni mewn amgylchiadau arferol. Mae hwn yn ddyfarniad proffesiynol sy'n seiliedig ar y wybodaeth asesu gyfun a gedwir ar gyfer y dysgwr hwnnw a bydd yn farn gyfannol yn hytrach nag yn canolbwyntio ar un darn o dystiolaeth fel ffug arholiadau. Gellir cael rhagor o wybodaeth yma.

Beth yw model safoni ystadegol?

Bydd safoni yn cyfrifo graddau sydd, at ei gilydd, yn gymharol debyg i'r graddau a ddyfarnwyd mewn blynyddoedd eraill. Bydd y dull hwn yn defnyddio'r cyfuniad gorau o dystiolaeth sydd ar gael o dan yr amgylchiadau eithriadol hyn. Mae dau brif gam i safoni:

Cam 1: Cyfrifo graddau ar gyfer dysgwyr ym mhob canolfan. Bydd CBAC yn cyfrifo set o raddau ar gyfer pob canolfan arholiadau, fel ysgol

Cam 2: Dyrannu graddau i ddysgwyr unigol. Bydd CBAC yn dyrannu'r set o raddau o gam 1 i ddysgwyr unigol gan ddefnyddio'r drefn restrol a ddarparwyd gan athrawon y ganolfan

I gael mwy o wybodaeth ar ddeall sut y caiff graddau eu penderfynu, darllenwch ein blog yma.

Beth fydd yn digwydd ar gyfer dysgwyr ym mlwyddyn 10?

Bydd dysgwyr blwyddyn 10 a oedd i fod i sefyll arholiadau a fyddai wedi arwain at gymhwyster TGAU cyfan yr haf hwn yn cael gradd yn dilyn yr un broses â dysgwyr blwyddyn 11.

Ni fydd dysgwyr Blwyddyn 10 a oedd i fod i sefyll unedau yn unig – hynny yw, unedau a fydd yn arwain at ganlyniadau TGAU yr haf nesaf – yn cael canlyniadau wedi'u cyfrifo. Bydd CBAC yn darparu addasiadau i’r cymwysterau TGAU ar gyfer dysgwyr sy'n eu cwblhau yn ystod haf 2021.

Mae mwy o wybodaeth ar gael mewn llythyr a anfonwyd at bob canolfan yma.

A fydd y canlyniadau'n dal i gael eu cyhoeddi ym mis Awst?

Byddant - bydd canlyniadau TGAU yn cael eu cyhoeddi ar 20 Awst.

A alla i herio'r radd a ddyfarnwyd i mi, a sut mae gwneud hynny?

Gall canolfannau apelio i CBAC ar ran y dysgwr, sydd yr un fath ag yn y blynyddoedd blaenorol. Gall dysgwyr ofyn i'w  canolfan wirio a oedden nhw wedi gwneud camgymeriad pan wnaethon nhw gyflwyno eu data asesu canolfan. Mewn rhai amgylchiadau, bydd ymgeiswyr preifat yn gallu apelio'n uniongyrchol i CBAC.

Bydd canolfannau'n gallu apelio i CBAC ar y sail ganlynol:

  1. eu bod wedi defnyddio’r data anghywir wrth gyfrifo gradd
  2. bod y graddau a gyfrifwyd gan y model safoni ystadegol wedi eu dyrannu neu eu cyfleu'n anghywir
  3. bod rhyw fethiant gweithdrefnol arall ar ran CBAC

Gallwch ddod o hyd i ragor o wybodaeth am apeliadau a'n hymgynghoriad ar gyfres arholiadau haf 2020, yma.

Bydd y graffig hwn yn esbonio'r broses apelio ar gyfer arholiadau haf 2020.

Proses apelio haf 2020

Rwy'n ymgeisydd preifat – sut fydda i'n cael fy nghanlyniad?

Lle mae canolfannau wedi derbyn cofrestriadau gan ymgeiswyr preifat - dysgwyr a allai fod yn cael eu dysgu gartref, yn dilyn rhaglenni dysgu o bell neu'n astudio'n annibynnol - dylid eu cynnwys yn y data y mae’r ganolfan yn ei chyflwyno, cyhyd â bod Pennaeth y Ganolfan yn hyderus eu bod nhw a'u staff wedi gweld tystiolaeth ddigonol o gyflawniad y dysgwr i lunio barn wrthrychol. Fodd bynnag, gall fod achosion lle na fydd canolfannau'n gallu llunio barn ar gyflawniadau ymgeisydd preifat.

Fel rhan o'n hymgynghoriad ar gyfres arholiadau haf 2020, gwnaethom ystyried a oes dulliau lle gallai fod yn bosibl dyfarnu graddau i ymgeiswyr preifat sydd wedi sefyll peth o'r cymhwyster mewn cyfresi cynharach.

Daethom i'r casgliad y dylem ganiatáu i raddau gael eu cyfrifo ar gyfer yr ymgeiswyr preifat hynny sydd wedi sefyll rhywfaint o'r cymhwyster mewn cyfres gynharach, ond nad yw eu canolfan gofrestru yn fodlon, nac yn ddigon hyderus, i gofrestru gradd asesu canolfan a threfn restrol ar eu cyfer yr haf hwn. Defnyddir dull tebyg i'r un a ddefnyddir pan fydd dysgwyr yn methu sefyll pob arholiad oherwydd salwch neu resymau eithriadol eraill. Bydd y dull hwn ond yn berthnasol i ymgeiswyr preifat sydd;

  1. yn amlwg yn ymgeisydd preifat
  2. heb unrhyw ddata asesu canolfan wedi’i gyflwyno ar eu cyfer
  3. yn meddu ar gais cofrestru cymeradwy ar gyfer y cymwysterau perthnasol a wnaed ar neu cyn 21 Chwefror 2020
  4. wedi cwblhau adrannau perthnasol o’r cymhwyster

Gallwch ddod o hyd i ragor o wybodaeth am ymgeiswyr preifat a'n hymgynghoriad ar gyfres arholiadau haf 2020, gweler yma.

Sut y bydd fy nghanolfan yn hysbysu'r corff dyfarnu o raddau asesu a threfn restrol y ganolfan?

Mae cyrff dyfarnu wedi cyhoeddi canllawiau i ganolfannau ar sut i gofnodi eu Graddau Asesu Canolfannau a'u Trefn Restrol. Aeth y systemau yn fyw ddydd Llun 1 Mehefin, a gellir eu gweld drwy wefannau diogel cyrff dyfarnu.

 

A fydd yr amser addysgu cyfredol sydd wedi’i golli yn cael ei ystyried ar gyfer dysgwyr sy'n gweithio tuag at gymwysterau TGAU yn haf 2021?

Mae CBAC wedi gwneud addasiadau priodol i gymwysterau TGAU sydd i'w dyfarnu yn ystod haf 2021. Nid yw hon wedi bod yn broses syml gan nad oes un addasiad sy’n addas ar gyfer pob cymhwyster, ac felly, bu'n rhaid ystyried pob cymhwyster yn unigol. Yn gyffredinol, mae'r addasiadau naill ai'n cefnogi cydymffurfiaeth â gofynion ymbellhau cymdeithasol posibl neu'n symleiddio asesu er mwyn caniatáu mwy o hyblygrwydd. Y nod wrth gyflwyno'r addasiadau hyn yw hwyluso'r trefniadau asesu i ddysgwyr a chanolfannau, gan gadw cymwysterau dibynadwy, dilys a chredadwy.

Beth yw’r wybodaeth ddiweddaraf ar gyfer dysgwyr sy’n sefyll cymwysterau TGAU yn 2021?

Pan oeddem yn rhannu cynlluniau ar gyfer arholiadau'r flwyddyn nesaf yn ôl ym mis Mawrth, roedd effaith lawn Covid-19 yn dal i fod yn anhysbys. Roeddem wedi gobeithio na fyddai angen y nifer bach o gymwysterau TGAU unedol,lle roedd dysgwyr wedi cael eu cofrestru ar gyfer unedau ym mlwyddyn 10 i’w sefyll ym mlwyddyn 11. Roeddem o’r farn y byddai’r canlyniad TGAU yn cael ei ragamcanu o'u hunedau blwyddyn 11. 

Roedd y dull hwn yn seiliedig ar dybiaeth ar y pryd y byddai ysgolion yn ailagor ynghynt nag y mae’r sefyllfa wedi ei ganiatáu, ac felly y byddai asesiadau haf 2021 yn digwydd fel arfer.   

Nawr, wrth i ni ystyried addasiadau i leihau'r gofynion asesu ar gyfer haf 2021, gyda gwell dealltwriaeth o'r effaith ar addysgu a dysgu hyd yma, mae'n amlwg na ellir cynnal y dull hwn tra'n lleihau'r gofynion asesu ar yr un pryd. Rydym yn canfod bid rhai cymwysterau lle na ellir cynnal y dull hwn. 

Felly, rydym wedi penderfynu y dylid ystyried pob uned ar gyfer addasiadau ar gyfer haf 2021, gan gynnwys y rhai a gymerir gan rai ym Mlwyddyn 10. Fel hyn, credwn y gellir gwneud addasiadau gan gynnal uniondeb a dilysrwydd y cymwysterau hefyd. Heb ganiatáu hyn, mae'n debygol na ellid gwneud unrhyw newidiadau i'r gofynion asesu ar gyfer unedau a ddilynir fel arfer ym mlwyddyn 11. 

Mae CBAC ar hyn o bryd yn ystyried yr adborth a gawsant yn eu hymgynghoriad diweddar ar addasiadau arfaethedig ar gyfer TGAU a bydd yn cadarnhau manylion yr addasiadau terfynol o ddydd Llun nesaf ymlaen. 

Nid oedd hwn yn benderfyniad hawdd, ac rydym yn deall y gallai athrawon a dysgwyr gael eu siomi. Fodd bynnag, ar ôl ystyried hyn yn ofalus, rydym wedi dod i'r casgliad mai dyma'r ffordd decaf o sicrhau nad yw pob dysgwr yn cael mantais nac o dan anfantais yr haf nesaf.